Pismo historyczne XV LO w Bydgoszczy
No to mamy 2026 r. Kolejne 365 dni do zapisania. Ale też rok wielu doniosłych rocznic historycznych. Sejm i Senat wybrał personalnie kilkoro zasłużonych na patronów Nowego Roku. W tym gronie znaleźli się ludzie tej miary, co S. Staszic, J. M, Ossoliński, I. Daszyński, J. Giedroyć czy A. Wajda. Raczej trzeba przypomnieć jaki ślad zostawili …
Na ziemiach polskich zachowało się wiele zamków pamiętających średniowiecze. Najlepszą rozpoznawalnością cieszą się te, które odegrały w historii Polski ważną rolę. Turyści cenią sobie Wawel, zamek królewski. Odwiedzając niektóre twierdze pamiętajmy, że zbudowano je w obrębie państw, które już nie istnieją, ale znalazły się w granicach dzisiejszej Polski, np. zamek krzyżacki w Malborku. Ciekawym zamczyskiem …
Jeśli mówimy o rodzie Raczyńskich, bardzo wpływowej w Poznaniu i całej Wielkopolsce, często nie znamy tragicznych epizodów z życia jej członków. Zainteresował mnie Edward hrabia Raczyński (1786-1845). Poznajmy życiową drogę tego zasłużonego dla naszej kultury mecenasa. Urodził się on 2 kwietnia 1786 r. w Poznaniu. Dzieciństwo spędził w swoim majątku w Rogalinie. Pałac, który możemy …
Jan Alojzy Matejko (1838–1893) – malarz narodowej pamięci Jan Alojzy Matejko to postać, która wywarła olbrzymi wpływ na kształtowanie polskiej tożsamości narodowej. Jego obrazy, pełne dramatyzmu i głębi historycznej, są nie tylko dziełami sztuki, ale też lekcjami historii. W czasach zaborów były symbolem oporu, a dziś – nieodłącznym elementem kultury narodowej. Jego życie i twórczość …
Kiedy mówimy o historii Ameryki Północnej, zbyt często zaczynamy opowieść od Krzysztofa Kolumba lub kolonistów z Jamestown. Tymczasem kontynent ten przez tysiące lat zamieszkiwały zaawansowane, zróżnicowane kultury rdzennych ludów. Jednym z największych i najciekawszych narodów tubylczych są Nawahowie (Diné), których dzieje to historia nie tylko duchowości i przetrwania, ale też dramatycznych wędrówek, niezwykłej sztuki i …
W poprzednim artykule poruszyłam temat średniowiecznej medycyny – pełnej modlitw, upustów krwi, talizmanów i leczniczych mikstur ze składników, które dziś trafiłyby co najwyżej do laboratorium kryminalnego. Renesans – z całym swoim kultem rozumu, powrotem do antyku i zachwytem nad ludzkim ciałem – zapowiadał radykalną zmianę. Ale czy rzeczywiście tak było? Czy lekarze porzucili gusła na …
W czasie II wojny światowej cała Warszawa znalazła się pod okupacją niemiecką. Na terenie miasta znajdował się ogród zoologiczny, którego dyrektorem był Jan Żabiński. W trakcie jej trwania Żabiński wraz z żoną współpracowali z polskim podziemiem. 20-lecie międzywojenne Żabiński miał w planach studia zoologiczne w Belgii, lecz wybuch I wojny światowej mu to uniemożliwił. Po …
3 maja 1791 roku na sali sejmowej Zamku Królewskiego w Warszawie wydarzyło się coś, co na zawsze zapisało się złotymi zgłoskami w historii Polski. Uchwalenie Konstytucji 3 Maja było nie tylko próbą ocalenia Rzeczypospolitej przed upadkiem, lecz także jednym z najnowocześniejszych aktów prawnych w ówczesnej Europie. W burzliwym XVIII wieku, w epoce rozbiorów, dokument ten …
Zainteresował mnie pewien fenomen, bo inaczej tego nie potrafię określić. Zwykle, mówi się o Janie Matejce jako wielkim mistrzu polskiego pędzla. Owszem, nie zaprzeczam Jan Matejko miał ogromny talent i na pewno wpłynął na nastroje patriotyczne utęsknionych za wolnością Polaków żyjących pod zaborami. Powinniśmy wymienić co najmniej jeszcze jednego mistrza pędzla, był nim Józef Brandt …
Kto z nas nie widział 10-dolarowego banknotu? Niewielu jednak zastanawia się, kim jest przedstawiona na nim postać. Wbrew powszechnemu przekonaniu nie jest to prezydent Stanów Zjednoczonych. To Alexander Hamilton – jeden z ojców założycieli Stanów Zjednoczonych, człowiek, który stworzył fundamenty amerykańskiego systemu finansowego. Jego życie to jednak nie tylko historia sukcesu, lecz także dramatów, skandali …
Marzec 1981 roku był jednym z najbardziej napiętych momentów w historii Polski Ludowej. Wydarzenia, które rozegrały się w Bydgoszczy, nie były odosobnionym incydentem, lecz częścią szerszego kryzysu ogarniającego cały kraj. Bydgoski Marzec 1981 stał się symbolem tego, jak kruche były relacje między społeczeństwem a władzą oraz jak blisko Polska znalazła się wówczas poważnej konfrontacji. Polska …
Przez wieki rola kobiet była ograniczana praktycznie do… zera. Mogły zajmować się dziećmi, gotować, sprzątać, może coś uszyć czy haftować. Historia zna pojedyncze przypadki kobiet, które odważyły się być NIEZWYKŁE! Do tego grona na pewno można zaliczyć bohaterkę aż z odległego średniowiecza! Nazwano ją „Dziewicą Orleańską”. Mam na myśli Joannę d’Arc (1412-1431). Ta prosta z …
Marzec. Tamten marzec. Sprzed 45. laty. 19 marca 1981 r. sesja w gmachu Wojewódzkiej Rady Narodowej przy ul. Jagiellońskiej 3 mogła przejść bez echa, ale tak się nie stało. Akurat w mieście doszło do strajku okupacyjnego w ówczesnej siedzibie Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. Kiedy przedstawiciele bydgoskiego NSZZ Solidarność z przewodniczącym Janem Rulewskim na czele chciała zabrać …
Gdańsk, miasto portowe, pełne niezwykłego klimatu, będące jednym z najczęściej wybieranych kierunków turystycznych przez Polaków, ale także gości z zagranicy. Wycieczki odwiedzają Długi Targ, podziwiają głównie fontannę Neptuna, która od lat 30-tych XVII w. stała się symbolem miasta. Tłem dla tego cennego zabytku jest gmach Dworu Artusa. Możemy podziwiać tu także wiele innych ciekawszych zabytków, …
Słowa silniejsze niż bomby II wojna światowa (1939-1945) była największym kataklizmem XX wieku. Pochłonęła życie milionów ludzi, zniszczyła miasta, rodziny i marzenia. Ale czy da się opisać tak ogromne cierpienie? Czy słowo może oddać grozę wojny? A jednak wielu pisarzy i poetów próbowało to zrobić. Dla nich literatura była nie tylko sztuką, lecz także formą …