Pismo historyczne XV LO w Bydgoszczy
No to mamy 2026 r. Kolejne 365 dni do zapisania. Ale też rok wielu doniosłych rocznic historycznych. Sejm i Senat wybrał personalnie kilkoro zasłużonych na patronów Nowego Roku. W tym gronie znaleźli się ludzie tej miary, co S. Staszic, J. M, Ossoliński, I. Daszyński, J. Giedroyć czy A. Wajda. Raczej trzeba przypomnieć jaki ślad zostawili …
Na ziemiach polskich zachowało się wiele zamków pamiętających średniowiecze. Najlepszą rozpoznawalnością cieszą się te, które odegrały w historii Polski ważną rolę. Turyści cenią sobie Wawel, zamek królewski. Odwiedzając niektóre twierdze pamiętajmy, że zbudowano je w obrębie państw, które już nie istnieją, ale znalazły się w granicach dzisiejszej Polski, np. zamek krzyżacki w Malborku. Ciekawym zamczyskiem …
Jeśli mówimy o rodzie Raczyńskich, bardzo wpływowej w Poznaniu i całej Wielkopolsce, często nie znamy tragicznych epizodów z życia jej członków. Zainteresował mnie Edward hrabia Raczyński (1786-1845). Poznajmy życiową drogę tego zasłużonego dla naszej kultury mecenasa. Urodził się on 2 kwietnia 1786 r. w Poznaniu. Dzieciństwo spędził w swoim majątku w Rogalinie. Pałac, który możemy …
Jan Alojzy Matejko (1838–1893) – malarz narodowej pamięci Jan Alojzy Matejko to postać, która wywarła olbrzymi wpływ na kształtowanie polskiej tożsamości narodowej. Jego obrazy, pełne dramatyzmu i głębi historycznej, są nie tylko dziełami sztuki, ale też lekcjami historii. W czasach zaborów były symbolem oporu, a dziś – nieodłącznym elementem kultury narodowej. Jego życie i twórczość …
Kiedy mówimy o historii Ameryki Północnej, zbyt często zaczynamy opowieść od Krzysztofa Kolumba lub kolonistów z Jamestown. Tymczasem kontynent ten przez tysiące lat zamieszkiwały zaawansowane, zróżnicowane kultury rdzennych ludów. Jednym z największych i najciekawszych narodów tubylczych są Nawahowie (Diné), których dzieje to historia nie tylko duchowości i przetrwania, ale też dramatycznych wędrówek, niezwykłej sztuki i …
W poprzednim artykule poruszyłam temat średniowiecznej medycyny – pełnej modlitw, upustów krwi, talizmanów i leczniczych mikstur ze składników, które dziś trafiłyby co najwyżej do laboratorium kryminalnego. Renesans – z całym swoim kultem rozumu, powrotem do antyku i zachwytem nad ludzkim ciałem – zapowiadał radykalną zmianę. Ale czy rzeczywiście tak było? Czy lekarze porzucili gusła na …
W czasie II wojny światowej cała Warszawa znalazła się pod okupacją niemiecką. Na terenie miasta znajdował się ogród zoologiczny, którego dyrektorem był Jan Żabiński. W trakcie jej trwania Żabiński wraz z żoną współpracowali z polskim podziemiem. 20-lecie międzywojenne Żabiński miał w planach studia zoologiczne w Belgii, lecz wybuch I wojny światowej mu to uniemożliwił. Po …
3 maja 1791 roku na sali sejmowej Zamku Królewskiego w Warszawie wydarzyło się coś, co na zawsze zapisało się złotymi zgłoskami w historii Polski. Uchwalenie Konstytucji 3 Maja było nie tylko próbą ocalenia Rzeczypospolitej przed upadkiem, lecz także jednym z najnowocześniejszych aktów prawnych w ówczesnej Europie. W burzliwym XVIII wieku, w epoce rozbiorów, dokument ten …
Chodząc po zamku wawelskim pośród masy różnych artefaktów i portretów wyjątkowo wpadła mi w oko jedna rzecz, a mianowicie obraz. Był to portret starszej, otyłej i zgrymaszonej kobiety – podpisany “Bona Sforza”. „Cóż w tym dziwnego?” – zapyta się ktoś. „Przecież władcy czy ich żony mało kiedy byli faktycznie atrakcyjni i to raczej normalne” – …
Tym artykułem żegna się z nami Marcelina Engel. Dziękujemy za lata wytrwałej współpracy. Pozostają jej ślady na stronach „Manufaktury”, której zresztą była czołową Autorką. Nie unikała trudnych tematów. Tym razem zabiera nas do walczącej o swą wolność Irlandii. Historii trudnej i krwawej, naznaczonej poświęceniem, krwią i pożogą. Liczyć tylko można, że następcy Marceliny pójdą jej …
„Rzucajmy kwiaty po drodze, Kędy przechodzić maja Szczęścia narodu wodze, Co nowy rząd składają. Weźmy weselne szaty, Dzień to kraju święcony. Jakże ten król nasz bogaty!… Skarb jego – serc miliony” Tak zaczyna się wiersz Franciszka Karpińskiego „Na dzień trzeci maja, szczęśliwie doszłej konstytucji kraju”. Nim chcemy uczcić dostojność dnia 3 maja 1791 r., kiedy …
Karty historii pełne są opowieści zagmatwanych, w których trudno oddzielić prawdę od fikcji. Wielu pisarzy buduje swoją popularność na tworzeniu nowych mitów. A im jakieś dzieje są bardziej niejasne tym tworzenie kolejnych wątków jeszcze bardziej miesza ludziom w głowach. Pewna taka zmyślona historia sto lat temu trzymała świat w napięciu zainteresowania. Bohaterką jej stała się …
Nasze korzenie sięgają bardzo głęboko. Na wielu drzewach genealogicznych jesteśmy w stanie znaleźć osoby, które godnie się zasłużyły w naszej historii. Genealogia jest jedną z dziedzin nauk pomocniczych historii. I ja postawiłam sobie za cel znalezienia swoich przodków. Pomocna były dla mnie przede wszystkim wiedza członków mojej rodziny, korzystałam także z zasobu Internetu. Znalazłam wiadomości …
Joseph Aloisius Ratzinger, znany jako Benedykt XVI, urodził się 16 kwietnia 1927 roku w bawarskim Marktl am Inn. Jego młodość przypadła na czas II wojny światowej i dramatycznych przemian w Europie. Dorastanie w epoce totalitaryzmów i moralnego chaosu wywarło trwały wpływ na Jego sposób myślenia. Czy właśnie w tych doświadczeniach należy szukać źródeł Jego późniejszej …
Drodzy Czytelnicy, Sympatycy i Autorzy „Manufaktury”! Mamy już kwiecień, zbliża się Wielkanoc. Najważniejsze ze Świąt katolickich. Przyjmijcie zatem serdeczne życzenia dla wszystkich. Niech to będzie czas rodzinnych spotkań, radosnych przeżyć i autentycznej miłości. Znajdźcie w koszyczkach nie tylko jajka i strawę, ale i dobre słowo oraz szczery uśmiech. Niech te Święta będą dla Was dobrą …
Zainteresował mnie pewien fenomen, bo inaczej tego nie potrafię określić. Zwykle, mówi się o Janie Matejce jako wielkim mistrzu polskiego pędzla. Owszem, nie zaprzeczam Jan Matejko miał ogromny talent i na pewno wpłynął na nastroje patriotyczne utęsknionych za wolnością Polaków żyjących pod zaborami. Powinniśmy wymienić co najmniej jeszcze jednego mistrza pędzla, był nim Józef Brandt …
Kto z nas nie widział 10-dolarowego banknotu? Niewielu jednak zastanawia się, kim jest przedstawiona na nim postać. Wbrew powszechnemu przekonaniu nie jest to prezydent Stanów Zjednoczonych. To Alexander Hamilton – jeden z ojców założycieli Stanów Zjednoczonych, człowiek, który stworzył fundamenty amerykańskiego systemu finansowego. Jego życie to jednak nie tylko historia sukcesu, lecz także dramatów, skandali …
Marzec 1981 roku był jednym z najbardziej napiętych momentów w historii Polski Ludowej. Wydarzenia, które rozegrały się w Bydgoszczy, nie były odosobnionym incydentem, lecz częścią szerszego kryzysu ogarniającego cały kraj. Bydgoski Marzec 1981 stał się symbolem tego, jak kruche były relacje między społeczeństwem a władzą oraz jak blisko Polska znalazła się wówczas poważnej konfrontacji. Polska …