Gdańsk, miasto portowe, pełne niezwykłego klimatu, będące jednym z najczęściej wybieranych kierunków turystycznych przez Polaków, ale także gości z zagranicy. Wycieczki odwiedzają Długi Targ, podziwiają głównie fontannę Neptuna, która od lat 30-tych XVII w. stała się symbolem miasta. Tłem dla tego cennego zabytku jest gmach Dworu Artusa. Możemy podziwiać tu także wiele innych ciekawszych zabytków, jak choćby gotycki Ratusz czy Brama Zielona, przepiękne kamieniczki. Ale bohaterką mego artykułu jest wyjątkowa świątynia, to Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, albo mówiąc w skrócie Bazylika Mariacka. Wystarczy skręcić w jedną z ulic od Długiego Targu, np. Kramarską , aby dojść do ulicy Piwnej.
To jeden z najbardziej charakterystycznych punktów Głównego Miasta, bo tak nazywa się ta dzielnica Gdańska. To trzecia pod względem objętości świątynią gotycka zbudowana z cegły na świecie. Początki istnienia budowli nie są zbyt jasne, bowiem jedne źródła wskazują, iż datą rozpoczęcia budowy był 1243 r., a inne, że pierwotny kościół (jeszcze drewniany) wzniesiono w 1271 r. Istnieją też przypuszczenia, że jej fundatorem był książę Świętopełek Wielki z dynastii Sobiesławiców (1227-1266).
W 1308 roku miasto zostało podstępnie zdobyte przez Krzyżaków! W 1343 r. przywilej na budowę świątyni wydał ówczesny wielki mistrz Zakonu Ludolf König von Wattzau (1342-1345). Przyjmuje się, że to wtedy rozpoczęła się budowa. Pierwszą cegłę miano położyć 23 marca. Informuje nas o tym tablica znajdująca się przy wejściu do zakrystii, oczywiście w języku łacińskim: „Anno Domini MCCCXLIII … proxima feria sexta post Letare positus est primus lapis muri ecclesie beate virginis Marie cuius dedicatio celebrabitur dominica proxima post festum nativitatis Marie” (tłumaczenie polskie: „W Roku Pańskim 1343 w piątek po Wielkim Poście położono pierwszy kamień węgielny pod budowę kościoła Najświętszej Maryi Panny, którego poświęcenie odbędzie się w niedzielę po święcie Narodzenia Najświętszej Maryi Panny”).
Trudno w to uwierzyć, ale prace budowlane trwały do 1502 r. Nie ma pomyłki w obliczeniach: to aż 159 lat! W tym czasie zresztą Zakon stracił już Pomorze Gdańskie z miastem Gdańskiem włącznie, a w Polsce panowała od przeszło stu lat dynastia Jagiellonów (1386-1572).
Warto dodać, że Bazylika jest również miejscem pochówków. Nie mógł na niego liczyć chłop albo sługa domowy. Ten przywilej przysługiwał wyłącznie tzw. ludziom zasłużonym, czyli bogatym mieszczanom, duchownym czy szlachcie. Szacuje się, że pochowano tu około 6000 osób! Z czasem zaprzestano tu pochówków. Dlaczego? Po pierwsze wymusił to rozwój miasta! Po prostu bardzo szybko zabrakło miejsca na chowanie kolejnych zmarłych, nawet zasłużonych dla miasta. Po drugie nie bez znaczenia była… kwestia higieny. Ciała były chowane często bardzo płytko i odór z rozkładających się zwłok nie służył klimatowi w samej świątyni. Ale postaram się przy innej okazji powrócić do tej historii, a zatem uważajmy na sędziwe posadzki, kryją na pewno nie jedną tajemnicę.
